реклама
Супер-Инфодо жарнама
SUPER.KG порталында жарнама
Реклама в Супер-Инфо
Реклама на SUPER.KG
Архив
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
semetei

БАЛАНЫН ИММУНИТЕТИН КАНТИП КӨТӨРҮҮ КЕРЕК?

№784 10-16-ноябрь, 2017-ж.



Наристе бала бакчага барып баштады, бирок убактысынын көбүн ооруп үйдө өткөрөт. Мектеп окуучусунун сасык тумоодон башы чыкпайт. Мындайда ата-энелер «сыягы иммунитети төмөн» дешет да керектүү врач менен дары-дармектерди издеп башташат. Бишкектеги Эне жана баланы коргоо улуттук борборунун педиатры Каныкей Дюшембиева иммунитет деген эмне экенин жана анын төмөндөөсүнүн себептерин, көтөрүү жолдорун айтып берет.

ИММУНИТЕТ ДЕГЕН ЭМНЕ?

Адамдарбы, жаныбарлар болобу, баарында иммундук систем бар. Жаныбарлар сыяктуу эле адамда да ал систем организмдин бүтүндүгүн сактоодо башкы ролду ойнойт. Башкача айтканда, организмди тамак-аш, аба, кесилген-тытылган терибиз аркылуу кирип кеткен генетикалык бөтөн заттардан (вирус, бактерия, козу карын сымалдар, мителер) коргоп жана аларды жок кылып турат. Ошондой эле организмдеги картайган жана катардан чыккан, мисалы, жаракаттан улам, клеткаларды да жок кылып турат. Кыскасы, иммундук систем дароо жана так адашпай генетикалык чоочун заттарды таанып, жок кылат.

ИММУНИТЕТ ЭМНЕДЕН УЛАМ ТӨМӨНДӨЙТ?

Кээ бир балдар суукка, гриппке көп чалдыгып, көп оорушат. Кээде оорусу 3-6 аптага чейин созулуп да кетүүсү мүмкүн. Негизи көп ооруган балдар айыккандан кийин 1-2 аптадан соң эле кайра тумоолошот. Башкача айтканда, сезонго карабай жыл бою оорушат. Иммунитет чың болсо бала анча-мынча ооруга моюн бербейт. Бирок иммунитет алсызданганда ооруганга мажбур.

ЭМНЕЛЕР ТӨМӨНДӨТӨТ?

• Жагымсыз экологиялык жагдай.
Мисалы, бала ата-энеси менен завод же фабрика жайгашкан аймакта узактан бери жашайт. Өндүрүштүн калдыктары баланын дем алуу жолдоруна кирип, алардын былжыр кабыкчаларынын коргоо функциясын бузат. Акырында былжыр кабыкчалар зыяндуу заттарды кармай албай калат да, алар мурунга, өпкөгө өтүп кетет. Үйүндө тамеки тарткан адам бар балдарга да ушундай көрүнүш тиешелүү.

•Сыз үйдө жашоо.
Мындай үйдө жашагандардын ооруга туруштук берүүсү төмөн.



•Дары-дармектер, антибиотиктер.
Бала ооруп калганда дары-дармекти врачтын сунушу менен гана берүү керек. Бирок баласы ооруса өз алдынча антибиотиктерди бергендер толтура. Минтүү баланын иммунитетин төмөндөтүп, башка ооруларга да кабылуусуна жол ачат. Кандай дары болсо да анын терс таасири бар экендигин унутпоо керек. Врачтар антибиотик жазып берүү менен ичегидеги микрофлораны калыпка келтирүүчү каражат да жазып берүүсү мүмкүн. Анткени ичеги жакшы иштесе, иммунитет түшпөйт.

•Оорулар.
Албетте, кандай оору болбосун организмдин микроб, вирус сыяктуу зыяндуу бөтөн заттарга туруштук берүүсүн начарлатат.



• Стресстер, көп чарчоо.
Организминин инфекцияларга туруштук бере албоосуна балага психоэмоционалдык жана физикалык жактан күч келүүсү, стресстер да жеткирет. Балам таланттуу акылдуу болуп чоңоёт деп мектептен кийин күндө 2-3 ийримге (мисалы, теннис, бий) жиберүү же жаш курагына карабай иш жасоого мажбурлоо организмине күч келтирет. Үйдөгү чыр-чатактар да стресске жеткирип, акырындап иммунитети төмөндөйт. Ал тургай психологиясында маселелер жаралышы да мүмкүн.
Эгер балаңыз бала бакчага баргандан тартып, көбүрөөк ооруй баштаса, анда себебин аныктап көрүңүз. Мүмкүн, ал үйдөн, ата-энеден бөлүнүп калганга стресс болуп жаткандыр. Балким, тарбиячылары жаман мамиле жасайт же ал жамаатка аралашканга али даяр эмес. Мындай болсо баланы бала бакчага 3 жашка толгондо бериңиз. Анткени баланын иммунитети коргоочу деңгээлге 3 жашта барып жетилет.

•Уйку режиминин бузулушу, кыймылдын аздыгы, баланы өтө бөпөлөп багуу.
Бала режим менен жүрүүгө көнбөсө, кечке телевизордун, компьютердин маңдайында отурса, таза абада ойнобосо да иммунитети төмөндөйт.
Баланы жылуу үйдө өтө жылуу кийинтип, жалаң жылуу сүт, чай ичирип бөпөлөп багуудан да баланын иммунитети чыңалбайт.



•Толук кандуу тамактанбоо, витаминдердин жетишсиздиги.
Булар иммунитетти төмөндөткөндөн тышкары анемияны жана башка ооруларды жаратат.




ИММУНИТЕТТИ КӨТӨРҮҮ ЖОЛДОРУ

•Сейилдөө, ойноо.
Таза абада күн нурунун алдында сейилдөө, чуркоо, ойноодон балада кан жана зат алмашуу жакшы жүрүп, оң эмоция тартуулайт. Жыйынтыгында организминин абалы жакшырат. Баланы карагай, пихта, кедр көп өскөн сейил бакка алып барса иммунитети жакшы көтөрүлөт.

•Уйку.
Күздө жана кышта организм көп энергияга муктаж болот. Түнкү жакшы уйку иммундук системди калыптандырат.


•Бассейн, душ.
Баланы 7-8 жашынан тартып контрастык душ (бирде ысык.бирде муздак суу) кабыл алууга, бассейнде сүзүүгө үйрөтүңүз. Кан айлануусу жакшырып, нерви бекемделет.




•Толук кандуу тамактануу.
Күндөлүк рациондо, жашылча-жемиш же алардан жасалган салаттар болушу керек, булар витаминдерге бай. Алсак, ачытылган капустада (балага 3 жаштан тартып берүүгө болот) ичегидеги микрофлораны калыпка келтирүүчү пайдалуу пробиотик болот. Организмде вирустарга каршы күрөшүүчү күчү бар интерферондун иштелип чыгышына балдар йогурту менен айран таасир этет. Андыктан эртең менен жана кечинде айран, йогурт бериңиз. Ашкабак, цитрус (эгерде балада аллергия жок болсо), өрүк кактарды, мейиз, курманы (финики), грек жаңгагын 3 маалкы тамак аралыгында берип туруңуз. Балыкта иммунитетти көтөрүүчү омега-3 май кычкылы болгондуктан, балаңызга балык бышырып бериңиз (4 жаштан өйдөкүлөргө). Дагы иммунитетке пайдалуулар болуп эт, буурчак, гречка, каймак май, жумуртка, карагат, петрушка, ит мурун, чычырканак эсептелет.

•Витаминотерапия.
Бала көп ооруганда организминде витаминдерди, минералдык заттарды керектөө өсөт. Анча өлчөмдөгү витаминдерди тамак-аш аркылуу кабыл алуу мүмкүн эмес. Андыктан врач микроэлементтер менен байытылган поливитаминдерди жазып берет.

•Биостимулятордук каражаттар.
Врач балага женьшень, прополис, пантокрин (бугунун мүйүзүнөн алынган экстракт), лимонниктен жана башкадан жасалган биостимулятордук каражаттарды жазып берүүсү ыктымал.


•Вакциналар.
Кээ бир оор өтүүчү ооруларга (пневмония, грипп) каршы вакциналар бар. Баланы эмдетүүгө болот.


•Иммунитетти көтөрүүчү свеча, таблетка, сироптор.
Мындай каражаттардын бирин врач бала антибиотик алып жаткан учурда же бала ооруп бүткөндөн кийин жазып берүүсү мүмкүн.


Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  8 
Комментарийлер(12)
14.11.2017. 09:33 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
17-08-2017
Соӊку аракети:
23-11-2017 16:16
Жынысы:
Белгисиз
+19
Балдарыбыз оорубай чоноюп алышса экен кдай
14.11.2017. 09:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
121
Катталган:
29-10-2013
Соӊку аракети:
23-11-2017 22:25
Жынысы:
Белгисиз
+6
Хмм...Бизде кыргыздарда"куйрук"деген универсалдуу май бар.Оорусан майлап коет,иммунитет которуш керек болсо жедирип коет.Ошентип эле чонойдук эле.Бул эми заманбап кенеш да,коп нерсе озгорбодубу.Рахмат,пайдалуу кенеш.
14.11.2017. 10:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
869
Катталган:
07-11-2016
Соӊку аракети:
23-11-2017 19:39
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+11
ekaterinburg,т
Биздин убакта тамак аш таза эле, азыр бут химикат, бала слабый . Ошон учун салыштырганга болбойт ал заман менен азыркы убакты.
14.11.2017. 13:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
12-08-2017
Соӊку аракети:
23-11-2017 19:03
Жынысы:
Белгисиз
+4
ekaterinburg,Туура айтасын куйрук менен ак май бар арча тутотупда коёт
14.11.2017. 13:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
214
Катталган:
30-05-2011
Соӊку аракети:
23-11-2017 23:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
germahiya
+4
Админ сиздерден сураныч кантип баланын аппетитин ачса болот балам тамак жебейт кенеш алып бериниздерчи. Витаминдер жардам бербейт
14.11.2017. 13:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
87
Катталган:
09-03-2015
Соӊку аракети:
23-11-2017 21:39
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
+1
Ракмат пайдалуу кеңештер үчүн .
14.11.2017. 13:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
02-06-2015
Соӊку аракети:
23-11-2017 17:09
Жынысы:
Белгисиз
+3
Рахмат супер!Менин балдарым бат-баттан эле ооруй беришет.То жотолот,тоо грипп болуп эле оорудан башыбыз чыкпай атат.Аябай слабый экоо тен.
15.11.2017. 12:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
13-06-2016
Соӊку аракети:
23-11-2017 19:17
Жынысы:
Белгисиз
+1
-Sumitra-,биздин балдарда ошондой 3жашка чыгышты ооруканалап журуп
14.11.2017. 21:11 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
27-08-2017
Соӊку аракети:
23-11-2017 21:04
Жынысы:
Белгисиз
0
Бардык шарт бар экен менде...себеби Россиябы дейм.
14.11.2017. 23:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
59
Катталган:
24-03-2012
Соӊку аракети:
23-11-2017 15:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
-1
Каныкей Дюшембиева сурет врач
17.11.2017. 14:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
05-05-2017
Соӊку аракети:
24-11-2017 00:00
Жынысы:
Белгисиз
0
Админ, жаш балдар коп тамак жесе жана ашыкча жел болуп чыгарса (коп осурса) эмне кылуу керек-ушуларга да кенеш алса болобу. Озум Гармондордун бузулушу дегенден башкасын таппадым. Врачтар диетага эле сала берет, анан иммунитети да тушуп кетти
19.11.2017. 09:43 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
07-09-2017
Соӊку аракети:
21-11-2017 23:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Чооон рахмаат
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макалага кирди:

Макалалардын саны:
19838;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2017 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда:
0,21217799186707