Физикалык активдүүлүк: Дарыгерлердин сунуштары

Азыр өзүңө кам көрө баштоонун жана жашооңо көбүрөөк кыймыл кошуунун эң туура учуру – дешет Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун адистери.

Дарыгерлердин айтымында, физикалык активдүүлүк майрамдык аш-тойлордон кийин организмди калыбына келтирүүгө жардам берип, жалпы ден соолукту сактоодо чоң роль ойнойт. Эң негизгиси – дароо спортзалга чуркоо же оор машыгууларды баштоо шарт эмес.

Кыймыл – ар кимге жеткиликтүү

Физикалык активдүүлүк дегенде көпчүлүк аны оор спорт менен гана байланыштырат. Чынында болсо:

• таза абада жөнөкөй сейилдөө,
• үй шартында жеңил көнүгүүлөр,
• тепкич менен көтөрүлүү,
• активдүү тазалык иштери

— мунун баары эле ден соолукка пайдалуу кыймыл болуп эсептелет.

Республикалык борбордун маалыматына ылайык, Кыргызстандагы калктын 76,2 пайызы кыймылы аз жашоо образын алып жүрөт. Бул болсо көптөгөн өнөкөт оорулардын пайда болушуна алып келет.

Физикалык активдүүлүктүн пайдасы

Дарыгерлер белгилегендей, физикалык активдүүлүктүн бардык түрлөрү:

• кан басымды нормалдаштырат;
• ашыкча салмактан арылууга жардам берет;
• жүрөк-кан тамыр системин чыңдайт;
• кандагы холестерин менен канттын деңгээлин жөнгө салат.

Мунун аркасында төмөнкү оорулардын коркунучу азаят:

• гипертония;
• инсульт;
• жүрөктүн ишемиялык оорусу;
• кант диабети;
• онкологиялык оорулар.

Балдар жана өспүрүмдөр үчүн сунуштар (6–17 жаш)

Балдар менен өспүрүмдөр күнүнө кеминде 1 саат орточо же жогорку деңгээлдеги физикалык активдүүлүк менен алектениши керек.

Эгерде кыймыл 1 сааттан ашса, бул алардын:

• физикалык өнүгүүсүнө,
• сөөктөрүнүн бекемделишине,
• көңүл топтоо жөндөмүнө

кошумча пайда алып келет.

Чоңдор үчүн сунушталган физикалык активдүүлүк (18–64 жаш)

Чоң адамдар төмөнкүдөй режимди кармануусу сунушталат:

• орточо интенсивдүүлүк – жума ичинде кеминде 2 саат 30 мүнөт;
• жогорку интенсивдүүлүк – жума ичинде кеминде 1 саат 15 мүнөт.

Маанилүү шарт: ар бир физикалык активдүүлүк кеминде 10 мүнөттөн кем болбошу керек.

Улгайган адамдар (65 жаштан жогору)

65 жаштан жогору адамдар ден соолугунун абалына жана мүмкүнчүлүгүнө жараша активдүү болуусу зарыл. Жай сейилдөө, жеңил гимнастика, дем алуу көнүгүүлөрү да абдан пайдалуу.

Кимдерге дарыгердин кеңеши керек?

Бул сунуштар ден соолугу жакшы адамдарга арналган.

Ал эми:

• жүрөк-кан тамыр оорулары барлар,
• кант диабети менен жабыркагандар

физикалык активдүүлүктү баштаардан мурун үй-бүлөлүк дарыгер менен кеңешүүсү милдеттүү.

Күнүнө 30 мүнөт – чоң коргоо

Адистердин маалыматына ылайык, күнүнө болгону 30 мүнөт активдүү кыймыл:

• гипертониядан,
• инфаркттан,
• инсульттан,
• диабеттен,
• рак ооруларынан
• коргоого жардам берет.

Жыйынтык

Кыймыл – бул дары, бирок ал акысыз, жеткиликтүү жана табигый. Бүгүнтөн баштап эле майда кадамдар менен активдүү жашоого өтсөң, денең сага ыраазы болот.

Эсиңде болсун: Ден соолук – эң чоң байлык.